Wojny, jakie w XVII w toczyła Rzeczpospolita (z Moskwą, Kozakami, Szwedami, a zwłaszcza z Turkami Tatarami), sprawiły, że w polskiej kulturze ukształtował się wzorzec pozytywnego bohatera, rycerza-Sarmaty Miarą jego wartości był patriotyzm, przywiązanie do rodzimej tradycji, religii i wolności republikańskiej oraz odwaga i rycerski honor, a nawet gotowość do poświęcenia życia v obronie ojczyzny
