Wczesne średniowiecze postrzegane bywa jako mroczny okres "ciemnych wieków", choć jednocześnie fascynuje skalą zmian na mapie Europy Między VI a X w dokonała się, ciągle niedostatecznie poznana, historia kontynentu, który ukształtował się wówczas w przybliżeniu w takiej postaci, w jakiej istnieje do dziś